Op zaterdag 28 februari, aan de vooravond van de 100ste geboortedag van Jan Eijkelboom (op 1 maart) vond in Dordrecht het woordfestival NOOIT TERUG 2026 plaats.
Toen journalist Hans Berrevoets maanden daarvoor op social media aandacht vroeg voor deze bijzondere geboortedag bereikte ons via het Historisch Platform het verzoek om iets te organiseren rondom dit memorabele feit. De organisatie greep deze kans aan om te experimenteren met een speciale versie van het woordfestival. Gezien de bomvolle Trinitatiskapel en de vele lovende reacties kan gesproken worden van een zeer geslaagde avond.
Voor aanvang zette Bryan Ferry de toon met zijn vertolking van Sonnet 18 van William Shakespeare. Levi Olthof opende de avond en loodste iedereen vakkundig door het programma heen. Hij droeg de vertaling van Sonnet 18 in het Nederlands voor, getiteld: voor R. Deze R staat voor Roelien, de 25 jaar jongere echtgenoot van Jan Eijkelboom. Zij was met Jan’s kinderen aanwezig bij dit eerbetoon.
Voorzitter van Stichting De STAD Hendrik Jan Groeneweg haalde Jan Eijkelboom’s betrokkenheid aan bij de stichting, waar hij vanaf de oprichting in 1991 deel van uit maakte. Over de relatie tussen architectuur en poëzie en de liefde voor de stad Dordrecht, die in vele gedichten van Jan Eijkelboom is terug te vinden. Voormalig stadsdichter Marieke van Leeuwen droeg gedichten van hem voor, begeleid door Nick McGuire op contrabas. Schrijver Ellen Deckwitz las voor uit eigen werk, met haar kenmerkende krachtige performance. Als intermezzo speelde cellist Marien van Staalen een ingetogen stuk van Benjamin Britten en begeleidde vervolgens Ellen Deckwitz; een indrukwekkende samenwerking.
Daarna was het woord aan journalist Hans Berrevoets, die Jan nog als collega-jounalist had gekend. Hij nam het publiek in zijn woorden mee langs de Jan Eijkelboomroute door de historische binnenstad. Singer-songwriter David & The Circumstances speelde Bring ‘Em All In van Mike Scott. Zijn eigen nummer Sunrise werd op cello begeleid door Marien van Staalen.
De Vlaamse dichter Carmien Michels had zich grondig verdiept in het werk van Jan Eijkelboom en maakte indruk met een aantal minder bekende gedichten van hem, gecombineerd met eigen werk.
Na de pauze was het woord aan Bart van Aanholt die een niet-gepubliceerd gedicht van Jan Eijkelboom voordroeg: Iets beschadigd. Dit was geschreven voor de opening van het Ramsgat, de tweedehands boekhandel in de binnenstad die onlangs zijn deuren voorgoed sloot. Wethouder van Cultuur, Joost Veldman hield een bescheiden maar sterk betoog. Hij bekende zich niet zoveel met poëzie bezig te houden, maar gaf duidelijk aan dat taal van groot belang is voor goede maatschappelijke verhoudingen. Sholeh Rezazadeh, geboren in Iran, maakte grote indruk met haar poëzie vol pathos. Samen met de begeleiding door Marien van Staalen op cello en Heiko Dijker op tabla zorgde dit voor een van de hoogtepunten van de avond. De laatsten speelden vervolgens een Indiase raga voordat schrijver Bart Moeyaert zijn voordracht hield. Deze was imponerend en vertrouwd tegelijk aangezien dit de derde keer was dat hij optrad tijdens NOOIT TERUG. Marieke van Leeuwen en Nick McGuire sloten de avond af met een paar gedichten van Jan Eijkelboom.
Om twaalf uur hebben de nagebleven gasten in de kosterij het glas geheven op de geboorte van Jan Eijkelboom, exact 100 jaar eerder. Met zijn eigen woorden uit 1977 ‘In Dordt zie ik een portret van mezelf en in mezelf zie ik een portret van Dordt.’
